ar Brezhoneg

Genre
Poetry
Language
Breton
Source
Saint Brieuc, René Prud’homme, 1905
Notice
The spelling has been modernized, but some forms (mutations, verbal particles...) has been kept.
Transcription
Sébastien Marineau
In the same work :

    priz kentañ e Kenskrivadeg Gwengamp 1900,
    da’m skolaerien

O brezhoneg va yezh, o yezh meurbet-karet,
Aet ken don em c’halon, ha ken start em spered,
E pelec’h e kavin komzoù a-walc’h c’hwek
    Evit ho meuliñ, brezhoneg !

Ur yezh a zo labour tenn ha padus ur ouenn,
Holl o deus kalz poaniet d’he ober da viken ;
Bez ez eo a ur bobl ur gwir grouidigezh
    Graet ouzh he heñvelidigezh.

Bez ez eo al levr bev e p’hini ’deus lakaet
Istor he soñj skrivet ha d’he lignez fiziet,
Ur stêr vras burzhudus hag a-dreuz an oadoù
    Evit mont betek hon tadoù.

Ur yezh eo lec’h santel e p’hini ’n em gaver,
Ma pokomp, teneraet, gant ene hor zud ker,
A zo marv brudet, bremañ eus pell amzer,
     Hag a vev dre ho yezh ken kaer !

Pebezh dudi soñjal : « Va zadoù kozh gwechall,
Amañ, war douar Breizh, disparti diouzh Bro-C’hall,
A gomze ’r brezhoneg evel m’her gran hiriv,
    A gare, e veule atav ! »

Den ebet en hor Breizh na dle, hep bezañ mezhus,
Dianaout eo hor yezh ul lodenn talvoudus ;
Ha siwazh ! pa varvo pep Breizhad a gollo
    Kaerañ pinvidigezh e vro.

Gouzout a reer dre-holl brezhoneg hag ar feiz
A bep amzer a zo breur a c’hoar en hor Breizh !
Ken gwir eo kement-mañ ma na weler un den
    A garfe unan hep eben.

Ur brezel kriz-meurbet a reer d’ar brezhoneg,
Disprizet, gwall-gaset eo gant tud diaoulek ;
O vezañ n’hellont ken diwriziennañ ar feiz,
    A glask lazhañ yezh kozh hor Breizh.

Tud diskiant ma’z int, lâret ’deus etrezo :
« Taolomp an dismegañs, taolomp gwel ar marv
War ar brezhoneg-se a garont ’vel o feiz,
    Eus an holl galon zo ’n o c’hreiz.

Pa vimp en em gavet da ober dilezel
Yezh kozh ar Vretoned, neuze gant an avel,
Ni ’welo o feiz kreñv ’vont kuit a-nebeudoù,
    Evel kizioù mat o zadoù !... »

Setu aze, Breizhiz, o soñj, o c’hoantegezh ;
Ha fellout ’rafe deoc’h, dre ho leziregezh,
Reiñ skoazell d’an dud fall, treiñ kein d’ho Prezoneg,
    War zigarez deskiñ ’r galleg ?

En ho sav, Bretoned, Breizhiz pennoù kalet !
Lâromp a-bouez hor penn : "Ar brezhoneg bevet !
Ni e gomzo bepred betek eur hor marv...
    Bevet ar brezhoneg atav !...

O ya, dalc’homp d’hor yezh, evel d’hor mell penn-bazh !
Ra zeuy ar vistri-skol, dreist pep tra war ar maez,
Da zeskiñ d’ar baotred, d’ar merc’hed, ar galleg,
    Met bepred dre ar brezhoneg.

Alo, bugale Breizh, hag a zo desket mat,
Er c’hêrioù, en dachenn, er foar hag er marc’had,
Na ruziit ket a vezh o komz ar brezhoneg,
    Diskouezit ez oc’h kalonek !

Dalc’hit soñj mat atav ez eo ar brezhoneg
Ur yezh evel un all, un teñzor talvoudek,
Deuet a-dreuz kantvedoù, roet deomp gant hon tadoù,
    ’Vel ar c’haerañ eus ho madoù !