ar Morskouled

Genre
Contes & nouvelles
Langue
Breton
Remarques
Nous avons modernisé l’orthographe tout en conservant certaines tournures d'origine (mutations, particules verbales...).
Précisions
Buhez Breizh, 1923
Transcription
Sébastien Marineau
Dans le même ouvrage :

Noz, noz teñval ; hanternoz pe ouzhpenn.

Daou emaint ’barzh an ti, unan kozh hag unan yaouank, gourvezet ouzh un daol preñvedet, graet an hanter anezhi gant ur plankenn brein ha brevet, bet dislonket gant ar mor… O dremm vlevek zo kuzhet en o daouarn moñsek*.    [terme très usité à Châteaulin et alentours pour désigner quelque chose grossièrement taillé] 

Dagorn – anv an hini kozh – a sav e benn ; sellet a ra ouzh e genseurt : ur mousc’hoarzh a darzh war e vuzelloù, met e vousc’hoarzh n’eo ket heñvel tamm ebet ouzh ar mousc’hoarzh laouen a sav eus betek donder ar galon. Ger ebet ne zeu er-maez e c’henoù ; e dal ’gouezh adarre war palm ledan e zaouarn hag e spered en e brederennoù.

Al lojeiz eo paour-meurbet an diabarzh anezhañ. Ouzhpenn an daol vrein emañ an daou zen gourvezet outi, e weler e pep tu dezhi ur skaon vezv talfaset gant un oberour n’eo ket e vicher ober se. Ha netra ken. E beder voger dezhañ zo sklêrijennet dister gant ur c’houlaouenn-rousin, hag ar mogerioù, an holl draoù, ha dremm an daou zen a zo lakaet ganti warno liv ar mergl, liv an devet.

Rouedoù, kerden brevet, neud rostet ha torret, sturioù didammet, tammoù gwerniou, eorioù merglet, roeñvoù brein ha louedet, dilerc’h ar mor goude ur peñse, a weler stranet war al leur-zi.

Ur prenestr bihan, diwerenn, zo toullet er voger e tu ar c’hornog. Bountadoù avel en em start, en em wask en ul lammet dre ennañ evit dont ’barzh an ti gant yud ha gant klemm. Ne weler er-maez dre ar prenestr-se nemet teñvalijenn dall. A vare da vare e teu ul luc’hedenn da doullañ an deñvalijenn-se, hag e diabarzh an ti sklêrijennet splann e weler ul laouenidigezh euzhus o parañ war dremmoù an daou zen.

Un dalm gurun !… Unan all, sec’h, krenn, ken na zrask frammoù an ti ganti ha na gouezh un deolenn eus an doenn…

Klevet a reer c’hoarzhadeg daou zen.

– Dalc’h ’ta !… dalc’h ’ta ! eme Dagorn, ken na darzho ar bed ganit !

Sellet a reont an eil ouzh egile, hag o daoulagad, dindan sklêrijenn kañvus an ti, a lugern, fromus, tan-limestr enno, evel daoulagad al loened gouez, pa zeu c’hwezh ar c’hig d’o fronelloù gant avel ar gouelec’h.

Sellet a reont an eil ouzh egile, mut o zeod, o spered e lec’h all, met digor-bras o divskouarn…

Selaou a reont…

Er-maez an avel gwalarn a yud gant fulor, ken na voud evel un arneñv e genoù ar siminal, ken na storlok ha na zrask an nor ha na yud he mudurenn…

Un diroll, evel n’eus ket bet, a groz war ar mor. Tri devezh zo m’eo marellet an dourioù gant steudennoù hir a eon. Hervez lavar ar c’hlannidi, tregont vloaz zo – memes ouzhpenn a gred dezho – n’ez eus ket bet amzer ken rust. Dagorn e-unan – boazet ouzh an holl amzerioù fall hag eo anavezet gantañ kement roc’h-chadenn treitour en em led hag en em guzh evel naered dindan an dour da vare gourlen, evit kregiñ er moraer pa soñjo an nebeutañ. – Dagorn e-unan ne c’hell ket miret ouzh ar gridienn da hejañ dezhañ e izili, pa zeu splann en e spered stad ar merdeidi o vordeiñ dre an noz teñval, hep steredenn… Met kerkent un diaoulek mousc’hoarzh skrijus a stenn dezhañ kigennoù e javedoù.

– Gwell a se ! emezañ, gwell a se !… Ken a se !… N’eo ket gwir, Orvoen ?…

Orvoen, an hini yaouank, a stouas e benn, evit reiñ da entent e lavare evel e genseurt.

Un dalm gurun all, spontus, evel drailh ’barzh an Neñv, ken na grenas an ti beteg an donderioù, ’dennas Dagorn hag Orvoen eus o frederennoù.

– N’ec’h eus ket soñj, Orvoen ?… Dek vloaz zo bremañ pe war-dro. Un diroll spontus war ar mor. Pas kement hag an nozvezhioù-mañ ; nann, n’eo ket lâret… Met n’eus forzh. Ne chome ket gwall-reizh ar mor, peogwir un den kozh pevar-ugent vloaz a lavare n’en doa gwelet a-hed e hir vuhez ur seurt amzer fall. An houlennoù e-kreiz an deiz oa deuet da vezañ liv an deñvalijenn warno gant ar c’houmoul pounner hag izel kouezhet war o c’horre. Hag an avel a c’hwezhe ’ta !… N’ec’h eus ket soñj, ’meus aon ?…

– Eo, Dagorn, koun mat am eus ’vel pa vije an noz diwezhañ. An avel put a c’hwezhe, hag ar mor a c’harme ! An tornaod a stake kurunoù en e gevioù, hag eus al lanneier don ha gouez gwezenn ebet warno, e save koulskoude ur c’harm skiltrus, souezhus, ur c’harm skrijus. Ar mor, an neñv, an aod, an douaroù, pep kev ha pep sklosenn a save eus o c’hreiz ur c’hlemmgann. Oh ! an noz-se a zo fraezh aze, a reas Orvoen, en ur skeiñ war e dal… Met ne oan ket chomet ’vit ar peñse : ne oan ket ’vit chom reut a-walc’h war va skasoù gant an derzhienn vras a oa kouezhet warnon, hag abaoe n’on ket bet yac’h.

– Me ne zisoñjin biken ! a gendalc’has Dagorn… Gwelet a ran aze, dirak va daoulagad, ar bagoù, al listri, ar reier hag… Oh !… An arneñv a savas en un taol-kont, hag a grozas ken buan hag ar gurun. Ar bagoù, a oa neuze er-maez, a zeuas bec’h d’o sturier, me ’lavar dit, evit o lakaat da lammet e-doare dreist an houlennoù hag o derc’hel war hent ar porzh. Gwashoc’h c’hoazh !… An noz a daolas war ar mor un deñvalijenn du-sac’h evel henozh, ha ni – ugent vloaz ’oan neuze – en em lakaas gant hol labour ! Un tantad tan a sklêrijennas ar washañ sklosenn ; hag ar c’holeoù, tan-flamm e beg o c’hernioù a yae hag a zeue war an aod, evit dihentañ al listri hag o lakaat da vreviñ war hor glannoù. Ar sturierien a hentas o bagoù hag o listri war-du hor sklêrijenn treitour, ha p’o doe gwelet o stad, e oa re ziwezhad !… Ne oant mui reut a-walc’h evit stourm gant gounid ouzh ar warren*, ha, tri devezh goude, e voe kavet, war an Arvor-Bili, Fañch Kermeur, Youenn Kouloc’h ha Yann Porodo. Hemañ, hervez tud desket Pont-’n-Abad, n’oa ket bet e gourdadoù Breizhiz a ouenn ; eus ur vro bell e oant deuet kantvedoù oa ; eus ur vro domm bennak, du-se, an tu all d’ar bed… Ne vern !… Koulz hag ar re all e voe kavet, astennet war ar bezin, e zaouarn hag e jod gleiz hanter zebret dezhañ gant ar c’hranked… Ken gwenn ha ken disliv e oant ha d’an devezh ma oant ganet… Ha kalz re all c’hoazh oa chomet ganto da gousket dindan ar memes liñser. O bagoù evel beskennoù oa bet gwintet war ar groaioù… An hini a oa er penn deomp, ar Salaün, pa glevas e oa kavet marv Yann Kermeur ha mignoned all dezhañ, a yeas e benn n’ouzon ket penaos. Peogwir oa deuet d’ar vered evit gwelet toullañ an douar, hag eñ da c’houlenn gant an douller : – « Pet zo ’nezho ? » Hag a-vec’h selaouet ar respont, e lakaas an trenchoù war e skoaz hag ez eas d’o lemmañ war ar vreolim.    [courant] 

– Ur penn-skañv, eme Orvoen.

– Biskoazh reier Penmarc’h n’o doa gwelet war o c’horre preizher ken reut, ’c’heller krediñ.

– Ma oa tonket…

– Tonket e oa !… Ouzhpenn ar bagoù bruzunet, e teuas ul lestr-veur da zaoubenniñ war ar ribl. Hep truez, an holl dud, oa bet lazhet… Ya ! an holl nemet unan !… Ur vaouez a c’hellas tennañ e skasoù… An devezh war-lerc’h, houmañ a gane war ar reier, penfollet. Bremañ ne weler anezhi nemet a vare da vare, evel ul labous arneñv, krammennet he dremm, ken eo bet lesanvet Ludu gant moused hor glannoù. Bepred e ve kavet e-lec’h ez eus un darvoud da c’hoarvezout, ur c’hlemmgann melkonius en he genoù pe vallozhioù en hon andred-ni. Pa glever emañ o tostaat, ar merc’hed a serr prestik dor o zi gant ar spont, hag ar wazed a dro o fenn evit miret da welet an Asaouer* o tremen…     [an Teuz] 

Ne oa ket peurachuet e gomzoù gant Dagorn, pa voe klevet ur skrijadenn er-maez.

– Labous an Ankoù ! eme Orvoen… Diwezhañ kenavo ar verdeidi a dremeno henozh !

– Narenn !… n’eo ket labous an Ankoù eo… Biskoazh n’em eus krenet ouzh e glevet ; ha gant ar skrijadenn-mañ zo aet ur gridienn dre kement ezel ’zo ouzhin.

Ur youc’hadenn all a reas dezho krenañ, ur vaouez ’voe klevet tost, o kanañ :

Mil mallozh ruz ! mil mallozh ruz !…
Ar mor zo don, an noz zo du ;
Ar mor lies a zo treitour,
Hag a lonk ’lec’h an enebour
’Spenn ur mignon e-kreiz e zour…
Mil mallozh ruz !…

– Klevet a rez anezhi, Orvoen ?

– Re vat ! Un derzhienn ’red penn-da-benn va c’hein.

– Me ’gav din n’eo ket ar wech kentañ din d’he c’hlevet. Pelec’h ?… Pevare ?… N’eus ket ur soñj re fraezh, met gouzout a ran…

Ar vouezh a gendalc’he :

Mallozh deoc’h-hu, mallozh deoc’h holl !…
’Ruilho glas-gwenn gant ar warren*     [courant] 
Tadoù beuzet gant o mibien
A vo klevet ’kreiz an diroll.
’Pad ma kano war-bouez he fenn :
« Mallozh deoc’h-hu, mallozh deoc’h holl !…»

An hini foll. Orvoen a zeredas d’ar maez.

Den ebet !… Ar vouezh a oa tavet krenn. Er-maez na c’harme nemet an avel gwalarn.

– Souezhus eo, eme Orvoen ; n’on ket mezv ha va spered zo ganin… Klevet em eus fraezh, ken gwir ’vel m’emaon amañ ; n’on ket dall kennebeut ha kaer am eus klask gant va daoulagad, ne welan tra ebet. Boulc’hurun !… mar n’eo ket un asaouer* !…     [un teuz] 

– Un asaouer ! un asaouer !… eme ur vaouez er-maez e-kreiz an deñvalijenn. Ah ! ah ! Pebezh burzhud ! Biskoazh kement all !

Dagorn hag Orvoen a santas o gwad en em zizonañ en o izili.

– Genaouerien ! a gendalc’has ar memes mouezh. Un asaouer !… Ha preizherien ’dlefe klevet anv eus kement-se ?

– Ah ! te eo a zegas evel-se ar spouron ganit, ar Morhoc’h ?

– Ya, ya ! me eo va-unan, eme ar Morhoc’h gant ur vouezh raouliet – war-dro dek ha tri-ugent, emede – me eo ! Em gwelet a rit gant va c’hig ha va eskern. Met biskoazh n’em eus gwelet ar spouron o tont da’m heul.

An daou preizher a santas disammet o divskoaz.

– Met ar Morhoc’h, emezo, n’ec’h eus ket klevet un dra bennak tost amañ ?

– Ha petra ’ta ?

– …Tre kichen, eme Dagorn… stok ouzh an nor… Kazimant… Hon daou ez omp deredet er-maez.

– Hag ebet ’peus gwelet er-maez ?

– Netra ebet.

– Mouezh ul labous o vont e-bioù.

– Ur vaouez ’oa, m’hen tou ruz, a lavaras Orvoen.

– Ya ! ur vaouez, a gendalc’has Dagorn. He mouezh n’eo ket dianavez din. Mar ne vefe ket… N’eo ket gwall naet ken, an traoù em spered… Mar ne vefe ket ?… N’ec’h eus ket klevet anezhi, Orvoen, o kaozeal ouzh an hini foll…

– Eus Ludu ’gaoze neuze ?…

– Ya ! met ma ne vefe ket hi he-unan ?… Eo, eo, hi eo.

– Ludu ? eme an daou all.

– Ya, ya ! Ludu, hi eo. Anavezet a ran he mouezh.

– Kanañ a ra evel-se, pa c’hoarvez ur peñse bennak.

– Neuze, a lavaras ar Morhoc’h, n’eo ket fall. O klask an dra-se emaomp. Ur peñse…

– Ya, met, a eilgerias Dagorn, me ’garfe memes tra bezañ pell outi. N’ez eus tra vat da c’hounit ganti.

Tavet ’oant o zri.

Ul luc’hedenn a faoutas an deñvalijenn hag a sklêrijennas an tri zen : ne c’hoarzhent mui hag o zremm oa drouklivet.

– Da-unan ’out deuet, ar Morhoc’h ? Hag ar re all ?

– Va-unan ’on deuet. Ar re all a zo gant o micher, e-tal an Dorchenn ha war an Arvor-Bili. Ni, ni ’yelo d’an Aod-Wenn. Loarer, eus Lechiagat, a zeuio ganeomp, ha paotred ar Gelvenneg asambles gantañ. Hastomp buan ; n’eo ket amañ emañ hol lec’h. Deomp ’ta ! Ar re all a vezo holl araozomp-ni.

– Tostait ’ta, ar Morhoc’h ha te, Orvoen. Ur bannac’hig hini kreñv ’barzh mont kuit… – Feiz ! eme ar Morhoc’h, ne raio ket a zroug. Daou, mar karez. Met fonnus… Dispak, degas, hag ac’hann…

– An diwezhañ chopinad da bep hini eo. Deomp ’ta d’an aod, da c’hortoz e vezo degaset deomp adarre kement all.

– Yec’hed da Zagorn ha da Zaelen ! a youc’has Orvoen, gant nerzh e bemp vloaz warn-ugent. Emichañs e vo kavet ’vit an eured hini kerkoulz hag hemañ.

– Roet ’vo dit, Orvoen, met n’eo ket ar mare da ober goap.

– Droug a yafe e Daelen ma rafen goap ouzhout… En ur werenn vras e vo roet deomp ?

– E skudell ar mor e vo kinniget dit !

Hag int er-maez. O botoù pounner dindan o bale lopez* a stok herrek ouzh mein an hentoñ don. Evel tud mezv ez aent dre ar garnoù** meinek ha teñval.     [* lopez, dont le sens est lourdaud, est très employé à Châteaulin ** chemins encaissés et délabrés] 

– Boulc’hurun ! a yudas Dagorn, me ’garfe tarzhiñ, mard eo gwir eo hemañ un hent a-feson !… Hentoù ’vit ar C’hornandoned hag ar Gwrac’hidi – ma zo bet outo ur wech bennak – ne lavaran ket.

– Bennozh d’an hentoù-mañ, Dagorn ! a lavaras ar Morhoc’h, peogwir eo abalamour dezho eo chomet didoull va ler betek-henn war va c’hein. Dre an hentoù-mañ ne astenn ket ar maltouter e fri hag an tennoù a ya ’dreuz.

Ur sklêrijenn a darzhas tost dezho. – Sell, eme Dagorn, n’em boa ket a soñj. Amañ emañ ti mab an hini beuzet dek vloaz zo… Yann Kermeur, a fell din lavarout. Ne garan ket nemeur tremen e-bioù dezhañ. Koulskoude n’eo ket me… Ar Salaün… met n’eus forz h; gant ar re all e oan, hag…

– Gwell a se emaomp tri, a lavaras ar Morhoc’h, en ur ziroll da c’hoarzhin. Ha c’hoazh n’eo ket lavaret na zeuio ket un tenn war hol lerc’h, ma ’z afe c’hwez unan ac'hanomp betek toull e fronelloù.

Int a daolas ur sell, en un dremen, e diabarzh ti mab Yann Kermeur dre ar prenestrig diwerenn. Ur c’hleuzeur teñval ha pikous a sklêrijenne an diabarzh anezhañ. Ne zeue mouezh er-maez anezhañ.

– M’hen tou, a lavar ar Morhoc’h, al loen zo aet war-benn hent da unan bennak ac’hanomp, rak n’eo ket ar breizherien livet eus ar bravañ gantañ.

N’eo ket tremenet an ti ganto c’hoazh, pa’z a ur gridienn dre enno o zri. En e sav, harpet ouzh an talbenn, ur furm zu, ur skeud a darzh eus an deñvalijenn, sioul, difiñv. Furm ur vaouez a gred dezho… Met ne welont nemet he daoulagad luc’hus o parañ warno evel daou gef-tan. Selloù ar skeud a ya dre o c’hig hag a droc’h hag a zev. Kerzhet a reont gant o hent, fonnus ha dilavar hep distreiñ o fenn, hag ar skeud, difiñv ha sioul, emañ he daoulagad lemm o parañ warno gant tan ar gasoni hag an droukrañs.

Aet ur pennadig, ar Morhoc’h en ur glask c’hoarzhin :

– Petra az peus bet en ur vont e-bioù ti Kermeur ?… Me, evit ma lod em eus bet ur pouez a zaou c’hant lur war va divskoaz, ken na c’hwezhan ur c’hwezhenn yen en ur zougen anezhañ. N’eus nemet ar Gwrac’hidi barrek da ober kement all.

Me ’gave din e oa aet an diwezhañ anezho da vro ar gozed. Ha te, Orvoen, petra zo degouezhet ganit ’vit da lod ? Klaoustre ez eo bet staget da zeod ez kenoù !

– N’ouzon dare ; met ar pezh ’ouzon eo e astennis va skasoù.

– N’ec’h eus ket he anavezet ?

– Nann !

– Hi eo !

Hi ! Ne lavaront ket muioc’h, met kompren a reont eo Ludu an hini a zo kuzhet e donder an hent kozh.

– N’eo ket arouez vat ! a lavar Dagorn.

War an aod, gwazed, merc’hed a c’harme, a bec’he, a vallozhe, a doue, a yude gwashoc’h eget bleizi, gwashoc’h eget ar mor hag an avel. Bugale zoken, uhel evel baodrezioù, a oa eno o teskiñ o micher preizher.

Evel gant un dalm gurun e tregernas an aod penn-da-benn. Ur youc’hadenn hir, gouez, a savas eus skevent pep den. Un tenn kanol a yudas a-gevret an holl glanidi.

– Ul lestr ! Ul lestr ! a yudas ar Morhoc’h.

– Ul lestr o vont da goll ! a youc’has Dagorn.

Bezañ e oa en o mouezh kasoni hag ul laouenidigezh dispar.

Koleoù spontet, an tan bras war o fenn, a zaoulamm war ar bili ha ’mesk ar sklosoù. Gwintañ a reont o fenn a-dreñv, darc’haouiñ a reont o c’hernioù ouzh ar reier evit lazhañ an tan a lak o empenn da virvi. Hag ar flamm a sav bepred muioc’h-mui. Blejal a reont gant ar gloaz ; daoulammat a reont fuloret, pennfollet, betek ma kouezhont war ur sklosenn, o zeod hir er-maez o genoù hag o divesker torret…

Met war-lerc’h ar c’holeoù a gouezh, e teu diouzhtu re all, gouloù all enaouet e beg o c’hernioù ; tan hejet ha dihejet heñvel ouzh gouloù ul lestr luskellet war ur mor digompez.

Ur pennad goude, ur furm veur, brañskellet gant fulor an diroll, a darzh, a dosta, a dosta evel ul luc’hedenn, bountet gant nerzh trec’h ar warren*.     [courant] 

Ur strakadenn efreizus !… Ur skrijadenn truezus hag hir !… Arvest displeget buanoc’h evit ma c’heller e ijiniñ.

E-kreiz krozmol dirollet ar mor, klemmoù, skrijadennoù, pedennoù, mallozhioù ruz… ha youc’hadennoù ha c’hoarzhadeg a sav etrezek an neñv.

Ul lestr toullgofet a zo staget ouzh ar sklosoù, evel skoulmet ouzh skilfoù ar reier, ha war ar ribl ur bobl a yud, a yud…

Ar forbaned a fellas dezho lammet evel bleizi war ar preizh-se, degaset dezho gant ar mor ; met ar mor fromus a vire da dostaat. Al lestr flastret, bruzunet, ar mor hen dalc’he gantañ, evitañ e-unan.

Den ne c’hellas tostaat.

Antronoz vintin, pa baras an heol war beg-douar Penmarc’h ha pa zihunas ar gêr veur, e oa reizhet ar mor. Du-mañ, du-hont e chome war e gorre digompezik c’hoazh barrinier eon.

Dagorn hag ar Morhoc’h a oa o anv e genoù an holl, met den ne ouie da belec’h e oant aet na pelec’h e oant chomet.

Met, pa savas an heol e uhelderioù an oabl, e kleved e straedoù kêr Penmarc’h ur reuz hep e bar. Tud, kalz tud en em vode en-dro d’ur vandenn verc’hed a oa-i aet da zeviñ bezin d’aod, hag a oa deredet d’ar gêr, spontet. Ar merc’hed-se a gomze diboell. Selaouet ’int gant ur souezh bras-meurbet : lavaret a reont ez eus war ur roc’h ul lestr, gwintet d’an nec’h, e diaraog digor hag e weler skrivet warnan : Penmarc’h-Veur.

Penmarc’h-Veur, ar gwellañ lestr bet graet e Breizh-Izel !… Penmarc’h-Veur, aet eus ar porzh eizh deiz oa - nemet Bretoned ennañ - lintrus evel an heol ha glas evel ar mor, ha deuet aze rak ar porzh da vervel, da veza bruzunet gant ar re a oa bet, meur a hini anezho, oc’h ober anezhañ.

Ar merc’hed a gaoze, a gaoze spontet, hag a lake ar spont e kalon ar re a oa o selaou.

Kavet oa bet Fañch Kermeur, un niz da Yann Kermeur, an hini beuzet dek vloaz a-raok, ha gantañ Beuzec, Kernus, Poullmac’h ha Drezen, tad Daelen, o fevar eus Pont-’n-Abad, ha kant all c’hoazh eus ar vro !…

An holl a zerede d’ar c’heloù gant aon ha gant spont, evit gouzout petra oa deuet da vezañ ur mab, un tad, un niz a oa war al lestr veur…

Daelen, ken koant en he femp bloaz warn-ugent, an anken en he c’halon, a dostaas evel ar re all, aon ganti goulenn, aon ganti gouzout…

Un trouz bras a savas eus mesk an dud…

Un den a zeu gant lez an hent, sko ouzh an tiez, fonnus, fonnus evel un diod. Kouezhet eo e benn gantañ war e vruched hag e gorf holl zo stouet. Kerzhout a ra evel ul loen glazet gant gouli ar marv hag a sell ouzh al lec’h m’emañ o vont da gouezhañ, difiñv, diwadet, astennet evid atav.

Daelen a ra he c’halon ul lamm en he c’hreiz ouzh e welet ; sell Daelen ha sell an den a bar an eil war egile… Daelen a sav he divrec’h d’an nec’h, hag un anv a glask pignat eus toull he gouzoug.

Met daoulagad an den-se a zeve gant tan ar gasoni.

Hep ur sell muioc’h ; hep ur ger, Dagorn a ya e-bioù evel un tenn. Ha den ne lavar ger dezhañ, ha den ne yud war e lerc’h : « Muntrer ! » ha den ne stlap mein gantañ, treveliet holl o spered ha peurspontet o gwad.

Intañvezed Penmarc’h, aet da welet douariñ o gwazed, n’helljont ket mont d’o heul d’an iliz. Leun-tenn eo an iliz eus ar spled* betek an nor-dal. En em waskañ a reont e toull an nor o klask mont e-barzh ; yudal a reont evel loened gouez.     [aspled] 

Neuze, en un taol-kont, spontus, herrus ’vel ur vengleuz o strakal, eus mesk an intañvezed e sav ur c’hoarzhadenn skiltr : eürus, laouen evit ur wech, Ludu a stlak he daouarn hag en em lak da ganañ.

Dagorn, ar Morhoc’h hag an holl forbaned all, den ebet ne welas al liv anezho goude-se. Gant an amzer e teuas ur c’hevrin d’en em ledañ warno. Met hiriv c’hoazh ar c’hlannidi a zeu soñj dezho diouto, pa welont e-kreiz ur c’houmoul arneñv o parañ skedus daoulagad difiñv ar morskouled.