Alésia

    À Fernand Mazade

À lutter contre toi d’où vient que je m’obstine,
O sang celte qui bats en ma veine latine,
Si, pour rendre à ton flot sa native âcreté,
Il m’a suffi de voir au fond du crépuscule,
Comme au fond d’un immense et brumeux ergastule,
La lune d’août ouvrir son œil ensanglanté ?

Charles Le Goffic (1863-1932)
an Amzer gozh keltiek

En amzer goloet gant an deñvalijenn,
’Barzh an amzer gozh-gozh, ’raok an amzer gristen,
Ken kozh, ken eo kollet diouti an eñvor,
Moarvat nebeut amzer goude dic’hlann ar mor ;
Gouenn veur ar C’heltied, savet ’barzh an Azi
’Ziskennas d’an Europ da glask douar ha ti.

Ganet ’n ur vro e-lec’h e oa c’hoazh an…

Erwan Berthou (1861-1933)
Anv Doue

Pa roas Doue e anv, dre ul lavar, gant ar ger e tarzhas ar sklêrijenn hag ar vuhez, da lavarout eo : a-raok ne oa bev ebet nemet Doue, eñ e-unan. Gant al lavar eta e tarzhas ar sklêrijenn hag ar vuhez, hag an den, ha pep all e buhez. Da lavarout : kentarzhañ a reas unan a bep hini dioute. Ha Menou Hen, mab ar Menwys, ne welas tarzh ar sklêrijenn hag he skeud hag he…

Erwan Berthou (1861-1933)
ar Saozon

Neuze ’tegouezhas din distreiñ va daoulagad
War un daolenn mantrus, war diwezh un argad.

’N un draonienn du, treuzet gant ur stêr leun a wad,
Tri Breizhad, tri hepken, a zalc’he troad ouzh troad
Ouzh ur strollad Saozon, droug enne ha kounnar
Dre na c’hallent gwintañ an tri-se d’an douar
E-giz m’o doa…

Toussaint Le Garrec (1862-1939)
Avant et après Jésus

Amis, notre Bretagne est vieille : son histoire
A de lointains débuts où se perd la mémoire.

Mais avant que le monde ait adoré Jésus,
Ses chênes connaissaient les ministres d’Ésus.

Sous leur ombre tranquille et propice aux mystères
Passaient en ce temps-là les druides austères,…

Adrien de Carné (1854-1943)
Bale ar C’heltied

En noz-mañ, ’tiskennas warnon, tra ma kousken,
Un huñvre burzhudus ha n’ankouain biken.

Soñjal a rae ganin, pell en amzerioù bet,
Klevet youc’hadennoù o tiston dre ar bed,
Ha gwel’t war-zu Kuzh-Heol galloudus o tonet
Keltied bras gwechall, tud kozh ar Vretoned.
Evel ur wagenn ruilh o vont dall gant he…

Toussaint Le Garrec (1862-1939)
Beati mortui

       « Audivi vocem de cælo dicentem mihi : Scribe : « Beati mortui qui in Domino moriuntur. »
       (Apoc. XIV, 13.)

       (E koun a ma c’hariad Ely-Monbet marv evit Frañs.)

Bugulion meur an Amzer Gent,
A veze gwelet war bep hent
Ho chatal o kas diragoc’h ;…

Jean-Pierre Calloc’h (1888-1917)
Brec’h Helian

           da Even (Kar e Vro)

Pa vez bras an tommder, me ’gar neuze monet
Da soñjal pe da lenn e koad Brec’h Helian.*1.    [Breselien]
Eno, e disheol fresk he delioù e klevan
O hirvoudiñ mouezhioù an amzer tremenet !

Nag a varzhed, a-hed e wenodennoù moan
O deus…

Georges Le Rumeur (1882-1942)
Brec’hillien, pe ar Manac’h mogn

An amzer a oa bet tomm-ruz…

Heol berv mezheven a baras a-hed an deiz war an douar frailhet ; ha, d’an abardaez, dindan ar gwez uhel o delioù difiñv, an hoc’h gouez, gourvezet e-touez an drez hag ar spern, e fronelloù digor frank hag o c’hweshaat gant trouz, a vorede, e valvennoù hanter-serret, e vin astennet, o klask war al leton…

Jakez Riou (1899-1937)
Chanson de marche

C’est l’Orient, la fauve Asie !
Les premiers Celtes, ennuyés,
Ont cousu, ce soir, à leurs pieds
Les ailes de la fantaisie.

Déjà le peuple débordant,
Toujours à l’étroit dans le monde,
Déjà la race vagabonde
S’achemine vers l’Occident.

Déjà la tribu se déroule,…

Anatole Le Braz (1859-1926)
Chasse gothique

En avant ! En avant ! — La biche épouvantée 
Cherche au fond des taillis sa retraite écartée. 
Mais le bruit de ses pas la livre aux chiens ardents : 
Le tumulte grandit et la meute s’élance, 
Et le fracas des pins que l’aquilon balance 
     Se mêle à leurs cris discordants. 

En avant ! en avant ! —…

Édouard Turquety (1807-1867)
Emgann ar Releg

Menezioù ar Releg, mengleuzioù a vein glas,
O bezit benniget ! En hon Bro pa zeuas,
Bremañ ez eus mil bloaz, an Normaned drastus
Da glask lakaat o yev garv ha glac’harus
War douar Breizh-Izel, e kavjont ouzh ho troad
Mibien leun a galon da stourm a brizh o gwad
Da ziskouez e choment Kelted yac’h hag ampart,
Prest da reiñ taol…

Yves Picart (1859-1925)
Erminig ar roue Konan

Abaoe tost da bevar c’hant vloaz, Bro Arvor a huanade dindan galloud gwasker ar Romaned kriz. Meur a wech, Arvoriz o devoa klasket en em sevel, gounit o frankizioù tremenet ; hogen, trec’het e oant bet dalc’hmat, ha bourrevien Rom a gendalc’he atav da waskañ anezho ar gwashañ ma c’hellent. Arvoriz, boaz ma’z oant da c’hourc’hemenn, a gave kaletoc’h a se plegañ d’an…

Claude Le Prat (1875-1926)
Gouenn ar Vretoned !

    da F.-M. Denez, Lennon

Dizaon rak ar marv hag en emgannoù taer,
Doujañsus d’ar vaouez, d’ar re zinerzh tener,
En anv ar Frankiz hor Gourdadoù ’drec’he
Eus ribl mor Hanternoz betek mor ar C’hreisteiz.

Hiriv, kozh ha yaouank eus a Vro Vreizh-Izel
A ro d’ar Frañs karet harp…

Yves Picart (1859-1925)
Gwin ar C’hallaoued (1)

          Gwell eo gwin gwenn-barr
                    Na mouar !
          Gwell eo gwin gwenn-barr.

– Tan ! tan ! dir ! o ! dir ! tan ! tan ! dir ha tan !
Tan ! Tan ! tir ! ha tonn ! tonn ! tir ha tir ha tan !

          Gwell eo gwin nevez
                    O ! na mez…

Théodore Hersart de La Villemarqué (1815-1895)
Huelgoat

    À Alfred Droin

Cimier de Breizh-Izel, vieux nom seigneurial
Où palpite en syllabes d’or et de cristal
L’écho d’une lointaine et mourante fanfare,
Huelgoat !… Je vois un grand cheval blanc qui s’effare
Sur la crête d’un mené chauve, en plein azur,
Et dont le cavalier aux yeux de songe, Arthur,

Charles Le Goffic (1863-1932)
Ma gouenn (1)

       O race des Bretons vouée à la souffrance
       Nous n’avions pas de mots pour dire l’espérance.
                                          A. Brizeux

E-men105 ’mañ he c’havell ?… Al levrioù n’hel…

Jean-Pierre Calloc’h (1888-1917)
Origine des Bretons

[Origine des Bretons]

Ces Bretons de l’île que l’on appelle maintenant l’Angleterre, étaient Celtes d’origine, comme on en conviendra quand on fera réflexion à ce que dit César : que ceux d’entre les Gaulois qui voulaient s’instruire à fond de la religion des Druides passaient dans l’île de Bretagne. Il s’ensuit de là que les Gaulois…

Guy Alexis Lobineau (1667-1727)
Ren ar C’heltied

Ha setu ’n em gavis dirak un enezenn
Savet dreist ar morioù ’vel ur pezh perlezenn
Etre sklêrder Kuzh-Heol ha mougenn Hanternoz.
    Eno ’nevoa skuilhet ar C’hrouer e vennozh
War bobl ar C’heltied, kavet ganti he bro :
Diwallet a bep tu gant ar wagenn c’hwerv,
Hon c’hendadoù ’veve didrouz ha dibreder,
O tiskuizhañ war-lerc’h…

Toussaint Le Garrec (1862-1939)
Son ar chufere

Ouzh taol oa c’hoazh tud an eured, 
Broudig an dall pa’z eo klevet, 

Gant e gi ar baleer-bro 
O pateriñ ouzh an treuzioù : 

– Dall ha daonet ! An aluzon
Az po, mar kanez deomp ur son. – 

E sku’ll* ’n e zorn gant pep hini,     [skudell] 
’Krog…

Narcisse Quellien (1848-1902)
War-zu an Arvor

A-nevez ’n em gavis rentet dre va huñvre
Dirak ur mor teñval troet war-zu Kreisteiz.

Chadennet ouzh an aod, seizh lestr livet e du
A c’hortoze, hep mar, ’teuje ’n avel a-du.
Ur bern Breizhiz, gwazed, merc’hed ha bugale,
Gwisket heñvel ouzh tud o vont pell da vale,
Oa ’n o sav war an traezh, difiñv ha…

Toussaint Le Garrec (1862-1939)