Park ar burzhud

Genre
Tales & short stories
Language
Breton
Source
Saint Brieuc, Moulerezh Sant Gwilherm, 1909
Notice
The spelling has been modernized, but some forms (mutations, verbal particles...) has been kept.
Transcription
Sébastien Marineau
In the same work :

N’oa dre holl nemet gwad d’an ampoent.

Seblantout a rae en doa Doue troet kein da Vro-C’hall.

Ar gwazed a vrezele an eil ’enep d’egile koulz ha pa dleje ar vuhez padout atav, koulz ha ma vije bet gounidigezh un eur ken talvoudus hag ar vuhez peurbadus. Pell a yoa ne weled mui ar mousc’hoarzh war muzelloù an dud yaouank, ar vugale a gave divlaz o c’hoarioù, hag ar mammoù gwisket ganto o dilhad a gañv, a dec’he diouzh o ziez evit mont d’an harlu da glask ur vuhez siouloc’h.

Seitek kant trizek ha pevar-ugent ! E pelec’h eta edo Doue d’ar mare-se ?... Lezet en doa pobl ar Frañs gantañ e-unan.

***

Dorioù pounner maner kozh Kervern, du-se, a wel d’ar mor bras, a yoa serret-kloz ; ne gleved ket an disterañ trouz, nag er porzh, nag en dourell vras ; youc’h ebet, klemmadenn ebet...

– N’eus den ennout, kastell kozh ?

Eo, Ivona a Gergallig a yoa e sal an traoñ war evezh hag o pediñ :

– Marv eo va c’halon, n’eus mui netra evidon er bed-mañ. Anavezet em eus plijadurioù an douar ; bevet ha karet em eus. Bremañ avat, va bro a ra mezh din ! Chomet ’on va-unan, an hini a dlee bezañ va fried a zo marv war ar chafod ; feal bepred hag o plegañ dindan dorn Doue, e savas ar skalier griz, oc’h adlavaret komz e dadoù-kozh « Da Zoue va ene, va gwad d’ar roue ha va c’halon dezhi ! » Ha Daniel a Gergadeg a varvas goude, evel ar roue-merzher.

Ivona eo an hini a anve pa lavare dezhi !

Hag Ivona, he-unan bremañ, a ouel, dilezet en he zi, endra m’emañ he zad e penn ur strollad Vanleaned (?) o stourm kalonek.

***

Petra eo ’ta an trouz-se ?

Skoet zo bet ouzh an nor, hag ar plac’h yaouank a zo enkrezet.

– Piv eta a zo aze ?

Ivona a zilamm hag a c’halv ; ur vatezh a heuilh anezhi, hag e sell a-dreuz toull an nor.

– Salver benniget ! hon aotroù person eo !

Ha neuze eo mall ganti digeriñ frank an nor vras.

– Ar peoc’h ra vezo ganeoc’h, eme ar beleg, ha ra vimp skoazhellet gant Doue ! Emeur war va lerc’h evel war lerc’h ul loen fall, ha koulskoude gwelit : dougen a ran aze korf sakr Hor Salver em sac’hig seiz !

O klevet ar c’homzoù-se, ar gwragez santel a gouezh d’an daoulin evit azeuliñ didrouz an Doue a blij gantañ tremen dreist treuzoù o zi.

– Dont a ran eus Gwened, skuizh-marv, eme ar beleg adarre. Lezit ac’hanon da ziskuizhañ ur pennad hepken, ha neuze warc’hoazh vintin, kerkent ha gouloù-deiz, me a gemero adarre an hent evit mont war-zu an aod, ’lec’h ma’z eus ur c’hlañvour kaezh o c’hedal e nouenn a-barzh mont d’ar vuhez a bado atav.

***

An noz a dremenas didrouz.

Pa darzhas an deiz, pa deuas ar c’hentañ sklêrder da alaouriñ kribennoù an tarzhioù mor, an den kozh enorus a guiteas ar maner, an Aotroù Doue war e galon. Mont a ra, kalonek ha kreñv, evel un den e-kreiz e nerzh. Pres zo warnañ. E pelec’h eta emañ an enebour ?

Emañ war evezh. En amzerioù-se ken trubuilhet, mezvet gant ar gounnar hag ar gwad, ur vandenn laeron a zo ouzh e spiañ, ouzh e heul.

E pelec’h kuzhat ? Da belec’h mont ?

Aet eo barr warnañ, ha koulskoude gant aon na ve saotret an teñzor a zo en e gerc’henn, ar person kozh a red, a gouezh meur a wech hag a sav adarre.

Setu ma klever trouz un tenn... hag ur glemmadenn skiltrus... horjellañ ’ra ar beleg, hag e kouezh... Trec’het eo an den !

Ha setu un osti wenn o tont eus kerc’henn an hini lazhet, o sevel en aer, o tont hag o vont poulzet gant an avel ; aet eo da gouezhañ e-kreiz ur park...

Er park-se, goloet neuze a reier, an holl vein abaoe o deus stumm ar groaz.

A-zalek ar mein bihanañ betek ar re vrasañ, holl, hep ma vankje unan, holl ’int troet e kroazioù. An dud gouiziek a lavar ’int bet netaet, sklêraet ; ar Gristenien avat a lavar eo se ur burzhud.

Ha pa’z efet dre Wened, it hoc’h-unan da welet ha gaou eo ’lavaran.