III diviz

Genre
Theatre
Language
Breton
Source
Redon, Imprimeries Réunies, A. Bouteloup et fils aîné, sans date
Notice
The spelling has been modernized, but some forms (mutations, verbal particles...) has been kept.
Transcription
Sébastien Marineau
In the same work :

FAÑCH, GWENOLE ha YANN 

GWENOLE 
Lazhet ar roue mat Loeiz c’hwezekvet, ar veleien direbech graet an hu warno evel war loened gouez !… Va Doue, va Doue ! petra ’deuimp-ni da vezañ ? 
 
YANN AR PINIFI 
Evidon-me n’em eus keuz ebet d’ar roue, d’ar breser digar ha digalon. Ya, diskaret eo ar pabor diwar e gador alaouret, hag ar bobl, em amzer da zont, a vezo bleinet gant tud eus ar bobl ; an holl a vezo keit-ha-keit dirak al lezenn, keit-ha-keit dirak an tailhoù, hag, evel m’eo dleet, keit-ha-keit dirak ar c’hargoù. Ar bobl a vezo roue ! Frankiz da bep hini ! 
 
FAÑCH 
Sell ! ar glabouser en doa kollet e deod. Hag eo evit lavaret hevelep sotonioù e tigorez bremañ da c’henoù ?… Alo, Yann, ro peoc’h gant da stranerezhoù. Diwall ne deufe Doue da’z skeiñ abalamour da’z kwall gomzoù !… Met, lavar din, e pelec’h ’out-te bet o teskiñ komz en doare-se ? Biskoazh betek-henn n’ez poa savet da vouezh evit lavaret n’oa ket kompez an traoù en hor bro, hag hiziv, paourkaezh den, e kavez beg e pep giz kozh ?… 
 
YANN 
Peogwir e fell deoc’h gouzout, me ’lavaro deoc’h. Er bourk e vez bremañ alies, alies, bodadegoù tud yaouank eveldon-me, devezhourien, pe micherourien, an darn vrasañ anezho. Mont a ra, kredit ac’hanon, mar kirit, kalz tud da selaou sitoianed eus Pariz pe lec’h all, tud ouiziek, a oar lavaret brav an traoù, a zesk o gwirioù d’an dud… 
 
FAÑCH 
Kenkoulz all pe welloc’h, zoken, a rafent deskiñ dezho o deverioù… Va Doue ! va Doue !… Da belec’h ez eomp e giz-se ? Ha petra ’ra d’an ailhoned-se eus Pariz dont da glask trabas ouzh hor beleien-ni ? Peseurt droug a reont ? An neb ne fell ket a relijion evitañ e-unan, a dle, da vihanañ, he lezel gant ar re a gar anezhi… Mar ne ra ket a vad, evit droug na ra ket kennebeut. 
 
YANN 
Ar veleien a yoa mall-bras lakaat anezho da vezañ evel ar re all. Ar re-se a zo tud eveldomp, ha n’ouzon ket perak e reer kement a enor dezho ; ne reont netra, ha koulskoude, petra ’vank dezho ?… 
 
GWENOLE 
Lavar ’ta, Yann, peseurt droug o deus graet ar veleien dit ? 
 
YANN 
Peseurt droug ? peseurt droug ?… Ya, droug a reont, din-me ha d’ar re all, ha me ’garfe son dizale glaz ar beleg diwezhañ en hor bro. 
 
GWENOLE 
Da hini-te a sono kentoc’h, paourkaezh dianket. Marv e vezi, ha da eskern en douar a vezo kemmesket pell a vezo gant ar boultrenn, hag ar saeoù du a yelo bepred a di da di, a wele da wele, da frealziñ ar glañvourien geizh war o zremenvan. Dibaot eo c’hoazh, a drugarez Doue, ar Vreizhiz a fell dezho mervel evel ar c’hi. Keit ha ma chomo an Iliz en he sav e vezo beleien, hogen, hervez ar C’hrist, an Iliz a bado keit hag ar bed. Breizh-Izel a gar an Aotroù Krist, Breizh-Izel a zo kristen betek he gwrizienn donañ, ha dalc’hmat e vezo. 
 
    Start eo hor c’halon en hor c’hreiz 
    Ha startoc’h ar groaz en hor Breizh. 
 
Ya, paourkaezh Yann drubard, kaer ez pezo diskrognal da zent, kaer ez pezo kaout naon a saeoù du, gant gras ha nerzh an Aotroù Doue, m’hen tou ! hini ebet anezho n’ez pezo da  ziskolpañ, keit da vihanañ ma vezo Gwenole va anv, keit ha ma vezo dek biz war va c’hrabanoù dir !… 
 
FAÑCH 
Ar c’homzoù-se, Gwenole, a zo din eus ur Breton kalonek eveldout ; me a lavar evel-se ivez. Kement Breizhad a zo dre amañ a savo dizale evel ur voger eus o c’horfoù da ober un difenn bev d’o beleien, ministred Roue an Neñv hag an douar. 
 
YANN 
Diwallit ! 
 
GWENOLE 
Diwall te, kentoc’h ! 
 
FAÑCH 
Kerzh, kerzh prim eus va gouloù ; ne fell mui din klevet anv ac’hanout, pezh fall ma’z out ! 
 
YANN gant ur vouezh trenk 
Ya, ya, mont a ran eus ho kouloù, evel ma livirit ken krak ; hogen bez’ ho pezo eus va c’heloù, m’hen tou ! ha dizale zoken marteze… Mont a ran, tonton Fañch, hogen, gwelet a reot c’hoazh ac’hanon, c’hwi pe ho penner… ho taou, marteze… ha neuze ne lavaran ket ne deuio ket a geuz deoc’h abalamour d’ar c’homzoù garv a stlapit din hiziv ! 
 
FAÑCH 
N’hon eus aon ebet gant da c’hourdrouzoù. Doue eo ar Mestr, hag, en despet dezho zoken, ar re fall o c’hinañ a rank plegañ dezhañ. Ne gouezho ket ur vlevenn eus hor penn hep E aotre… 
 
GWENOLE 
Ker e kousto da’z ler mar klaskez ober droug da-unan ac’hanomp. Diwall, paotr kaezh, te eo az pefe keuz, sur a-walc’h. Yann a ya diwar wel. 
Pebezh hinkin fall !… Gwelet a raen ur pennad zo n’eo ket heñvel an traoù gant hor mevel… Met, lezomp anezhañ da c’hoari e benn diot, ha komzomp a draoù all grevusoc’h…